در مورد محل قبر وى ، سخن ديگرى نيز مطرح شده و آن اين كه گويند كه آرامگاه او در حطيم است . پيش از اين بدان اشاره شد . نام اسماعيل نيز به دو املاء آمده است : 1 - اسماعيل ( با لام ) 2 - اسماعين ( با نون ) و روايت شده كه هاجر ، فرزندش اسماعيل را با نام « شمويل » خوانده است دراين‌باره فاكهى در روايتى از حارثة بن مُضْر به نقل از حضرت على عليه السلام آورده است كه فرمود : از رسول خدا صلّى اللَّه عليه [ وآله ] و سلم شنيدم كه هاجر ، اسماعيل را چنين مىخواند : اى شمويل ، اى شمويل ، سه‌بار ، ونيز آن را مىكشيد . اسماعيل پدر همهء اعراب است . « 1 » ابن‌هشام مىگويد : اعراب همگى از اسماعيل و قحطان هستند و برخى اعراب برآنند كه قحطان ، خود از فرزندان اسماعيل است و مىگويند كه اسماعيل پدر همهء اعراب است . از پيامبر صلّى اللَّه عليه [ وآله ] و سلم نيز روايت شده كه اسماعيل پدر همهء اعراب ، جز چهار قبيله ، است . اين حديث را فاكهى ذكر كرده و مىگويد : عبداللَّه‌بن سلمه ، از ابراهيم بن ابىمنذر ، از عبدالعزيز بن عمران ، از معاوية بن صالح ، از ثور بن يزيد و او از مكحول نقل كرده كه گفت : رسول خدا صلّى اللَّه عليه [ وآله ] و سلم فرمود : اعراب از فرزندان اسماعيل هستند ، به جز چهار قبيله اين چهار قبيله عبارتند از : سلف ، اوزاع ، حَضْرَموت و ثقيف . اين خبر مرسل است و جاى تأمل هم دارد ؛ زيرا قبيله ثقيف را از نسل اسماعيل نمىدانند ، حال آن كه از فرزندان اسماعيل مىباشند ؛ چون قبيلهء ثقيف بنا به قول صحيح ، منسوب به مُضَر هستند و گفته‌اند كه به معد بن عدنان ، كه خود از فرزندان اسماعيل و نيز مُضَر است ، منسوب مىباشند . فاكهى گفتگويى را كه ميان اسماعيل و برادرش اسحاق بن ابراهيم صورت گرفته ذكر مىكند . او مىگويد : عبداللَّه بن ابىسلمه ، از هيثم بن عدى ، از مجاهد ، از شعبى و او از ابن‌عباس نقل كرده كه گفت : اسماعيل نزد اسحاق آمد و طلب ارث پدرى خود كرد .

--> ( 1 ) . منظور اعراب مُستعربه هستند و امّا اعراب عاربه كه فرزندان يَعْرِب بن قحطان هستند ، از فرزندان‌اسماعيل نمىباشند ؛ زيرا قبيلهء جُرهُم كه اسماعيل از ايشان زن گرفت ، به يعرب به قحطان مىرسند .